Pijn zit niet ‘tussen de oren’
Soms blijft pijn bestaan, ook wanneer het lichaam hersteld is of wanneer er geen duidelijke schade meer zichtbaar is. Dat kan verwarrend en frustrerend zijn. Het is belangrijk om te weten: dit betekent niet dat de pijn ingebeeld is.
De pijn die je ervaart is echt. Maar de manier waarop het lichaam signalen verwerkt, kan veranderen.
Waarom kan pijn blijven bestaan?
Wanneer pijn langer aanhoudt, kan het zenuwstelsel zich aanpassen. Dit is een normaal biologisch proces. Het lichaam probeert efficiënter te reageren:
- Signalen worden sneller doorgegeven
- De drempel om pijn te ervaren wordt lager
Daardoor kan je pijn blijven voelen:
- Zelfs na genezing
- Of zelfs bij lichte prikkels
Wat is een overgevoelig alarmsysteem?
Bij aanhoudende pijn staat het waarschuwingssysteem als het ware te scherp afgesteld. Dit wordt ook sensitisatie genoemd. Je kan het vergelijken met:
- Een rookalarm dat afgaat bij een beetje stoom
- Een inbraakalarm dat reageert op een kleine beweging
Het systeem werkt nog, maar reageert te snel.
Wat zijn de gevolgen?
- Pijn wordt makkelijker opgewekt
- Pijn kan langer blijven aanhouden
- Pijn kan zich uitbreiden naar andere plaatsen
Zelfs prikkels die normaal veilig zijn (zoals beweging of aanraking) kunnen pijn veroorzaken.
Wat verandert er in het lichaam?
Er zijn biologische en fysiologische veranderingen in het zenuwstelsel. Het zenuwstelsel wordt gevoeliger doordat:
- Er meer sensoren en verbindingen actief worden
- Signalen sterker en sneller doorgestuurd worden
- De hersenen sneller besluiten om te waarschuwen
Hierdoor wordt het waarschuwingssysteem overbeschermend. Pijn kan veranderen. Bij aanhoudende pijn kan je merken dat:
- De pijn wisselt (per dag of per moment)
- De plaats van de pijn verandert
- De pijn uitbreidt
- Pijn ontstaat bij lichte of alledaagse prikkels
Dit zijn kenmerken van een gevoelig alarmsysteem, niet van nieuwe schade.
Het zenuwstelsel kan veranderen
Het zenuwstelsel is plastisch en het kan zich aanpassen. Dat betekent:
- Het kan gevoeliger worden
- Maar ook weer minder gevoelig worden
Hetzelfde proces dat pijn heeft doen ontstaan, kan ook helpen om het systeem opnieuw te kalmeren.
Wat kan je hieruit meenemen?
- Aanhoudende pijn ontstaat door een overgevoelig waarschuwingssysteem
- Het zenuwstelsel is veranderd, niet “kapot”
- Pijn kan blijven bestaan zonder schade
- Het systeem kan opnieuw leren en veranderen
